DAMIZLIK KUS TEMÄ°NÄ°

Yetiştirici ilk önce ihtiyacını belirlemeli, hangi ırki besleyeceğine karar vermeli. Eğer amaç sadece yarışmalar için kus yetiriciliği yapmak ise farklı türler yerine, sadece bir veya iki irk yetiştirmek daha mantıklı olacak ve basarımıza yardımcı olacaktır.Su da unutulmamalıdır ki ; farklı türdeki kuşları beslemekle tecrübelerimizi o denli artırmış oluruz.Yine de siz siz olun az ve öz ile ise başlayın.Sagliksiz kuşlar sizleri bu isten küstürür.Kanarya satın alırken kuşların irk özellikleri araştırılmalı ve kuşların bakici özelliklerinin ne derecede olduğu öğrenilmelidir, ona göre kümes ve kafes seçimi yapılmalıdır. Kusun sağlığı tüylerinde gizlidir. Sağlıklı bir kusun tüyleri parlak ve temizdir.Gözleri cam gibi parlar.Sağlıksız bir kus ötmez,tüy kabartır, tüneginde sürekli uyur ve düşünür.Pisligi yeşil ve kokuludur,gözleri baygın bakar.

YAVRU SEZONU

Muhtemel yavru mevsimi nisan ayında başlamalı,temmuz ayinin sonuna kadar 6 ağız yavru alınmalıdır.Kuslarin erken ese atılması çoğunlukla yavru verimini düşürür.Kaloriferli ortamlarda kuşları ese atarken çok dikkatli olunmalı erkenden kızıştırıcı özelliği olan yemler verilmemelidir.asil konu kuşları sıcak ortamlarda besliyor iseniz temizliğine daha titizlikle riayet etmeniz gerekmektedir.Sıcak ortamlarda zararlı hasenat ve bakteri üremesi hızlanır bu da kuşların sağlığında olumsuz etkiler yaratır.Kafeslerin kalorifer peteklerinin yanına veya hava akimi olan yerlerden uzak tutulması sizlerin menfaatinize olacaktır.Kuslarimizindan en iyi randımanı, onlara en iyi şekilde bakmakla alabiliriz.Eğer kuşlar sakin ve sağlıklı bir kış geçirdiler ise onlardan verim alınabilme olasılığı yüksektir. Kuşları eslemek için bir araya koymadan önce, sağlık durumlarına bakılmalı, sağlıksız dişiler kullanılmamalıdır. Kuşların durduğu yer başlangıçta fazla ısıtılmamalı, aksi taktirde, dişiler hemen kuluçkaya yatmak isterler. Bu durumda hiç kimsenin istemediği bos yumurtalara sahip oluruz. İlk başlangıçta 15 derece sıcaklık yeterli olacaktır, bu isi her hafta arttırılarak 20 dereceye çıkartılır. Bu durumda dişilerin hazırlanması 6 hafta kadar sürer. dişilerin yuva için bir şeyler toplaması ve yuvayı örmesi yetiştiricilerin beklediği gibi 8 gün içinde olmayabilir. Zaten olması yumurtaların bos olmasına sebebiyet verir. Bu arada eslemede kullanılan yerin temizliği ve havası da önemlidir. Dişi iyice esleşmeye hazır olduğunda yem çeşidi olarak daha çok nişasta içeren yemler verilebilir. Bunun yanında yumurtalı karışık mamada verilebilir. Yeşillik verileceği zamanda kusun vücudunun uygunluğu denetlenmelidir. Ellerimize yapışan kirlerle yumurtaları tutmamalıyız. Elimizdeki kir ve yağ, yumurta kabuğundaki delikleri kapatarak yavrunun ölmesine neden olabiliriz. Yavru zamanında kümeste yapılacak çoğu yetiştirici kuşlara birçok vitamin vermektedir. Burada dikkat edilmesi gereken tam tersi bir etkiyle karşı karşıya kalına bilineceğidir. Fazla verilen vitaminden, dişi kus ve yumurtadaki yavru vitamin zehirlenmesinden ölebilir. Bu yüzden kontrollü davranmak gerekir. Yavru zamanında kümeste ve yakınlarında yapılan gürültülü davranışlardan kuşlar ve yumurtadaki yavrular zarar görebilir. Yumurtayı kontrol için aldığımızda tekrar yerine koyarken eski konumunda olmasına dikkat edilmelidir. Yumurta saklanması sırasında tozlardan korumalı ve yere yakın bir yerde muhafaza edilmelidir. Alt raf ile üst raf arasındaki 3-4 derece arasındaki sıcaklık yumurtanın bozulma riskini azaltır. yumurtanın daha çok oksijen alabilmesi için sivri kısmini yukarı gelecek şekilde olmasına dikkat edilmelidir.Dişi yumurtaların üstüne yatmaya başlayınca, yumurta maması ve yeşillik yavrular çıkasıya kadar verilmemelidir.

YAVRUNUN YUVADAN AYRILMASI

Yavrular 14 günlük olunca, yuva her zaman durduÄŸu yerden alınır. Yere yakın olarak köselerin birine konulur.Yuvalık eski yerine konulur ve diÅŸinin tekrar yuva örmesi için malzeme verilir. Köse yuvadaki yavrular 21 günlük oluncaya kadar baba, yavruların bakımını üstlenir. Bundan sonra 1 hafta içinde 26-27 günlük olunca yavru tamamen anne ve babadan ayrılır.Tek bakici olarak kullanılan diÅŸilerde bu olay farklıdır.yavrularin kendi basına yemlendiÄŸini gördüğünüz an yeni yuvalık kafesin zıt tarafına takılmalıdır.1 aylık olan yavrular hemen bir salmaya alınmalı karışık yem düzeni ve mama takviyesi ile beslenilmelidir.Salmalarda bakılan kuÅŸlar kendilerine sunulan deÄŸiÅŸik besinlerle daha kondisyonlu olmaktadırlar.Yavrularinizin bir tarafa doÄŸru çökük durmasını istemiyorsanız, tünek ilk tüye girene kadar kullanılmamalıdır.Amaç yarışmalık kus üretmek ise yavrular ilk tüylerini attığı zaman eski bir eÄŸitim kafesine alınmalı ,bu kafeslerde kuÅŸların eÄŸitimleri yapılmalıdır .DuruÅŸ eÄŸitimi verilirken tecrübeli, durusu güzel olan kanaryalar seçilmeli ,yavruların arasına konulmalıdır.Yarismalara kadar yavruların bu eÄŸitim kafeslerinde barındırılmaları saÄŸlanmalıdır.egitim kafeslerinin kümesin ön tarafında bulundurulmalı diÄŸer yavrularında eÄŸitim kafeslerine ilgisi çekilmelidir.EÄŸitimde olan kuÅŸlara gürültülü,ani hareketler yapılmamalı,hareketlerimizin son derece yavaÅŸ olmasına dikkat etmeliyiz.Yavrular ilk senede kanat ve kuyruk tüylerini deÄŸiÅŸtirmezler. Yarışmaya katılan kusun yavru olduÄŸu kanat ve kuyruk tüylerine bakılarak anlaşılır. Bunlar “Unfligled” sınıfında yarışırlar.

YUMURTADA YAVRU ÖLMESİ

Sık karşılaşılan bu problemde yumurtadan yavru çıkmayınca, yumurta kırılıp bakıldığında yavrunun tamamen gelişmiş olmasına rağmen ölü olduğu görülür. Bu olayın birkaç nedeni vardır. Kusurlu veya eksik beslenme sonucunda embriyo gelişse bile çok güçsüz kalıp kabuğu kıracak gücü bulamaz. Bir başka neden yumurta kabuğunun sert olmasıdır. Bir başka sebep ise, yumurta kabuğunun çok kuru (nemsiz) olmasıdır. Bu yüzden bazı yetiştiriciler yavru çıkmadan bir gün önce yumurtayı ilik suya batırıp yumurta kabuğunu biraz yumuşatıp, yavrunun daha kolay çıkması sağlanır. Kümeste eğer var ise kaloriferin üzerine bir kap içersinde su koyularaktan kümes nemlendirilebilir.

KÃœMESTEKÄ° IÅžIK MÄ°KTARI

Işık miktarı anne babaların, yem yiyebilmeleri ve yavruları besleyebileceği zaman uzunluğunda olmalıdır. Şubat -Mart aylarında gün ışığı ortalama 12 saat kadardır. yavruların düzenli beslenmesi için kabul edilen ışık süresi 14 saat kadardır. bazı yetiştiriciler bunu 15 saate kadar çıkarıyorlar. Tabii bu uzun süreler için ışık otomatlarına ihtiyaç vardır. bazı yetiştiriciler doğal olmayan bu metoda karşı çıkmaktadırlar.

ESE HAZIRLAMA VE ÇİFTLEŞME:

Çiftler yavru sezonu kapatıp tüye girdikten sonra, büyük salmalarda uçurulur. Yavrularda baÅŸka büyük salmalarda bulunur. yetiÅŸtirici yeni sezona hangi tarihte baÅŸlayacağına, bu dönemdeki kus bakimi ile karar vermelidir.yetiÅŸtiricilerin büyük çoÄŸunluÄŸu Mart ayinin ortalarına doÄŸru, kuÅŸların yan yana konacağını hesaplayarak, ese hazırlık dönemine baÅŸlarlar. Çünkü verim ve saÄŸlıklı yavrular elde etmek için her konuda hassasiyetle davranılmalıdır.Böyle yaparsak tabiatın doÄŸal seyrine uygun olarak bahar aylarında yavrular elde etmiÅŸ olur ve karsılaÅŸacağımız risk oranını en aza indirgemiÅŸ oluruz. KuÅŸların tüyde olduÄŸu dönem hastalığa yakalanma riskine en çok sahip oldukları dönemdir. O yüzden yavru sezonunda alacağımız verim bu dönemde yapacağımız dengeli beslenmeye baÄŸlıdır.Ayni zamanda yetiÅŸtiriciler beslenme sistemini deÄŸiÅŸtirmek istediklerinde, (Mama, karışık yem, Sebze takviyesi, Yulaf vs…) yine bu dönemi tercih etmeleri kuÅŸlarının saÄŸlığı açısından kendi menfaatleri yararına olur. Bu dönemde yetiÅŸtiriciler kuÅŸlarına, genelde her gün yiyebileceÄŸi miktarlarda ve yavrulatma sezonu bitinceye kadar deÄŸiÅŸtirmeyecekleri mamayı verirler.Önlerine her gün karışık yem ve suluklarına vitamin takviyesi yapmakta son derece yararlıdır.Ayrica her gün bir yan gıda vermekte çok iyi olur. Bu yan gıdalar ÅŸunlar olabilir; marul,lahana, elma havuç portakal vb… 10. ayda kuÅŸlar tüyden çıktıklarında, mama gene hafif yas olarak haftada 1 kez verilir. Sebze ve meyve gün aşırı olarak verilmeye devam edilir. Vitaminli su haftada 2-3 güne düşürülebilir.karisik yemdeki yaÄŸlı tohumlar (kalın yem ve nijer tohumu ) biraz arttırılır. Yulaf verilmeye 365 gün boyunca devam etmekte herhangi bir sakınca yoktur. Isı ve ışık durumu ise doÄŸal seyrine göre kuÅŸların saÄŸlığına en uygun ÅŸekilde olarak gözlenmeli ve gerekli düzenlemeler yapılmalıdırÅžubat ayinin 20 sine doÄŸru erkek kuÅŸlar tek basına bırakılır ve bu andan itibaren ışık için zaman saati ayarlanır.Isik her hafta 15 dakika öne çekilerek, ilk yavru çıktığında ışık 14 saate çıkacak ÅŸekilde ayarlanır. Işık 14 saate ulaÅŸtığında ısınında en az 18 derece olması gerekmektedir. Bu tarihten sonrada karışık yemdeki ince yem oranı arttırılarak (enerji için) mama oranı da haftada 2 kereye çıkartılır.Tek duran erkek kuÅŸların muhtemel diÅŸileri ayarlanarak 1 Martta kümesteki gözler ikiye bölünüp diÅŸilerde erkeklerin yanına koyulur. 10 gün süre ile tahtadan yapılmış bölmelerin her iki tarafındaki diÅŸi ve erkek ses sinyalleriyle anlaşırlar. Tahta bölmeler, tel bölmelerle deÄŸiÅŸtirilip, 5-6 gün tel vasıtasıyla birbirlerini görerek çiftlerin uyum saÄŸlamalarına yardımcı olunmaya çalışılır. Ese atmadan önce altlarında varsa fazlalık tüyler kesilir.( FI sinin üzerindeki tüyler asla kesilmez) tepeleri, kasları ve tırnakları kesilerek hazır olduÄŸu gözlenen kuÅŸlar ese atılır. yetiÅŸtiriciler genelde keçe kullanmayı tercih etmezler kuÅŸlara verilen keten çuval ipi ve at kili ile yuva çanağının içini kuÅŸların örmeleri saÄŸlanır. Bunun sebebi bitlerin oluÅŸumunu engellemek ve çok sıcak olduÄŸunda yavruların kavrulmasını engellemektir.Tercihe baÄŸlı olarak keçe kullanılmak istendiÄŸinde ise keçeye hasenat tozu sapılmalıdır.DiÅŸi yumurtaları düzüp gurk bastıktan 13-14 gün sonra yavrular kabuklarından çıkarlar. Bu süre içersinde mama ve sebze-meyve vermek sakıncalı olabilir. Nedeni ise anne sik sik bunları yemek için yuvayı terk edip yumurtalarını soÄŸutmaz, hem de bu yiyeceklere özlem duyarak yavrular çıkınca daha bir iÅŸtahla beslerYavru zamanı mamamızın kuruluÄŸunu gidermek amacıyla mamamızın içine; yumurta,patates,balık yağı,findik yağı,mikserde çekilmiÅŸ fındık vb. konulmalı ,sebze veya meyve ayrı bir yere asılmalıdır.Mamanin içine balık yağı koyuyorsak elma gibi asitli olan meyveleri mamamızın içine asla koymamalıyız.bu mamayı bozar. Annenin bu mamayı yavruya kusmasını da kolaylaÅŸtırmış oluruz. Mama günde 2 kere 2-3 saatte bitebilecek miktarlarda konmalıdır. Burada en çok dikkat edeceÄŸimiz husus annenin iri taneli besinler kusarak yavrularının ölümüne sebebiyet vermemeleridir.Yavru 7 günlük olduÄŸunda artık, bilezik takma zamanı gelmiÅŸtir. Burada dikkat etmemiz gereken diÄŸer önemli bir hususta sudur; erkek kus (Baba) eÄŸer rahatsızlık veriyorsa baÅŸka bir kafese ayrılmalıdır. Yavrular 11 günlük olduklarında baba tekrar yanlarına salınabilir.11 günden önce salarsak diÅŸi kuÅŸu esleyerek tekrar zamansız olarak yumurtlamasına sebep olarak var olan yavruların ilgisizlikten ölümüne neden olabiliriz. EÄŸer 11 günden daha geç salarsak, baba erkek yavruları kendine rakip olarak görerek döve döve yavrularını öldürür.Yavru 15-16 günlük olduktan sonra yuvadan atlar. artık yavrulara bakma görevi babadadır.Anne yeniden yumurtlayarak gurk yatmaya baslar. 18-22 günlük olduklarında yavrular mamaya gaga atmaya baÅŸlarlar. Yavrular tane kırmaya baÅŸladıklarında (27-30 günlük olduklarında ) artık anne ve babanın yanından ayirmamizin zamanı gelmiÅŸtir. Irk kanaryalarının eslenmesinde “INTENSIV FAKTÖRÃœ” çok önemlidir. Ãœretimde olduÄŸu kadar kuÅŸlarınızı alırken de bu faktör göz önünde bulundurulmalıdır. Hem hangi renk olduÄŸunun hem de tüy kalitesinin belirlenmesinde bu çok önemlidir. Intensiv faktörü kalıtımsal olarak ana babadan yavrulara geçen bağımsız bir özelliktir. Çok zayıftan çok güçlüye kadar olan bu faktörün derecesi yetiÅŸtiriciler tarafından belirlenir. Bütün irk kanaryalarını Intensiv (Aci Sari) ve schimmel (Kamisi) olarak birbirinden ayirmak zorundayız. Yalnız bu düz sari kuÅŸlar için geçerli olmayıp, yeÅŸil, kula, gri, beyaz ve araçlı kuÅŸlar içinde geçerlidir. Intensiv A Schimmel (B) ile simgelendirilir. Esas olan nokta, B kusun Intensiv (A) kusa göre daha uzun tüylere sahip olmasıdır. Bir Schimmel (B) kusun tüyünü incelediÄŸimizde, belirlediÄŸimiz tüydeki renk maddesinin tüyün her kısmında ayni miktarda olduÄŸudur. Tüyün kökü renksiz, oldukça yumuÅŸak ve renk olarak silik gibidir. Intensiv (A) kus ise temel renk daha güçlü bir yapıya sahiptir. Çünkü Intensiv (A) kuÅŸtaki tüy daha kısa olup tüydeki renk maddesi sanki uca toplanmıştır. Tüyün ucu da biraz dar, güçlü ve saÄŸlamdır. Dikkati çeken baÅŸka noktada Intensiv faktörü tüy büyümesinin gecikmesine neden olur. Bu sebepten yuvada yavruların, hangisinin A , hangisinin B olduÄŸu kus tüyünü düzmediÄŸi zaman anlaşılır.Önce tüylenen yavru Schimmel B dir. Yavru yumurtadan çıkar çıkmazda üzerindeki çok ince tüylerden az ve kısa olusu onun Intensiv kus olacağını, tam tersi ise Schimmel B olacagini gösterir. Positür kanaryaların eslendirilmesinde, hangi ırki yapacağımıza karar verdikten sonra, kuÅŸların tüy özellikleri göz önünde bulundurularak ese atmalı ve yarışma standartlarına uygun tüy yapısında yavrular çıkartılmalıdır. Damızlık kuÅŸların esleÅŸtirilmesinde tüy uzunluÄŸuna çok dikkat edilmelidir. Mesela Gilbert Italicus için sadece Intensiv x Intensiv eslemek gerekir. Bu kuÅŸlar hiçbir ÅŸekilde B özellik taşımazlar, tüyler öylesine güçlü Intensiv özellik taşırlar ki bazı bölgeler tamamen çıplak ve tüysüzdür. Bu yüzden bacaklar tüysüz ve vücudu incecik gözükür. Ama diÄŸer taraftan bu özellik öteki ırklar için kesinlikle geçerli deÄŸildir. Positür kuÅŸlarda yari Intensiv (AB) kuÅŸlar çok önemlidir. Bu kuÅŸlar dıştan A gibi gözükür ama tüy yapısı incelendiÄŸinde B dır. Bir çiftin ikisinde de güçlü “B” özellik varsa, gelen jenerasyondaki kuÅŸların tüyleri çok uzun olup kusun yan tarafındaki tüyler çok uzun ve gevÅŸektir. Bu yarışmalarda istenmeyen özelliktir. Eslemeler AB, AXAB, ABXAB seklindedir. Roza Espanol, Border, Life, Lizard, Alman tepelisi için AXAB, Yokshire, Lanceshire, Scotch Fanca, Japon Hasa Bossu Belge, Norwich, Gloster için ABXAB ÅŸekildedir. yarışmalarda iyi sonuç için düzgün, yatık ve ipek gibi tüyler ÅŸarttır. Parisler Trompoter ve Rest için yapılan eslemelerde biraz uzun tüylü kuÅŸlar eslenirken, tüylerde deÄŸiÅŸik renk çeÅŸitlerinin olması iyi sonuçlar verir. EÄŸer bu ırklar BXB eslenmek istenirse iki kuÅŸunda tüyleri çok uzun olmamalıdır. diÄŸer renklere oranla beyaz kuÅŸların eslenmesinde zorluk çıkabilir.

admin Ãœretim GLOSTER, Ãœretim